Modeling dla nastolatek, zasady, zgody i przepisy

Zasady zmieniają się wraz z wiekiem i z tym, co dokładnie robisz. Inaczej wygląda założenie konta i wysłanie zdjęć na casting, a inaczej płatna sesja dla marki albo wyjazd. Warto rozróżnić cztery sytuacje.

• Udział online, czyli konto, profil, zgłoszenie i wyzwania w internecie.
• Udostępnianie wizerunku, czyli publikacja zdjęć i wideo z Twoją twarzą.
• Praca zarobkowa, czyli płatna sesja, kampania albo udział w reklamie.
• Umowy i wyjazdy, czyli kontrakt z agencją, umowa o nagrodę albo wyjazd zorganizowany.

Dla każdej z tych sytuacji przepisy wyznaczają inną granicę wieku i inny zakres udziału rodzica. Poniżej omawiamy je po kolei.

Art. 8 RODO dotyczy zgody dziecka na przetwarzanie danych w usługach internetowych oferowanych bezpośrednio dziecku. Rozporządzenie wyznacza granicę 16 lat i pozwala państwom obniżyć ją najniżej do 13 lat. Polska nie obniżyła tej granicy, więc w Polsce wynosi ona 16 lat. Jeśli przetwarzanie danych opiera się na zgodzie, osoba poniżej 16 lat potrzebuje zgody albo akceptacji rodzica lub opiekuna, a administrator ma obowiązek podjąć rozsądne starania, żeby to sprawdzić.

• Osoba, która ma 16 lat lub więcej, może sama wyrazić taką zgodę.
• Osoba poniżej 16 lat potrzebuje potwierdzenia rodzica albo opiekuna.
• Zgodę zawsze można wycofać, a dane powinny być ograniczone do niezbędnego minimum.

W Miss Models wygląda to tak, że konto w kategorii 14-17 zakłada sama uczestniczka, ale osoby poniżej 16 lat publikują profil i wizerunek dopiero po potwierdzeniu przez rodzica jednym kliknięciem w mailu. Do tego czasu profil jest prywatny.

Rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zezwolenia osoby, która jest na nim przedstawiona. W przypadku osoby niepełnoletniej przy publikacji zdjęć w kampanii, katalogu czy reklamie przyjmuje się w praktyce, że potrzebna jest także zgoda rodzica albo opiekuna. Podobnie jest z umowami. Osoba, która ukończyła 13 lat, a nie ukończyła 18, ma według Kodeksu cywilnego ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że poważniejsze umowy, na przykład z agencją, o udział w kampanii albo o przeniesienie praw do zdjęć, wymagają zgody przedstawiciela ustawowego, czyli najczęściej rodzica.

• Nie podpisuj sama umowy z agencją, fotografem ani marką, jeśli nie masz 18 lat.
• Umowę przeczytaj razem z rodzicem i zwróć uwagę na okres, wyłączność, prowizję i prawa do zdjęć.
• Zapytaj, gdzie i jak długo zdjęcia będą wykorzystywane.

Kodeks pracy zasadniczo zakazuje zatrudniania dzieci, ale przewiduje wyjątek dla działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej i reklamowej. Art. 304⁵ Kodeksu pracy mówi, że praca lub inne zajęcie zarobkowe dziecka do ukończenia 16 lat na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność są dopuszczalne wyłącznie za uprzednią zgodą przedstawiciela ustawowego albo opiekuna oraz na podstawie zezwolenia właściwego inspektora pracy.

• O zezwolenie występuje podmiot, który chce zatrudnić dziecko, na przykład produkcja albo agencja, a nie rodzic.
• Do wniosku dołącza się między innymi pisemną zgodę rodzica i orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań, a w przypadku dziecka objętego obowiązkiem szkolnym także opinię szkoły. Pełną listę dokumentów określają przepisy.
• Zezwolenie określa rodzaj pracy, czas jej trwania i dopuszczalny wymiar.
• Inspektor odmawia zezwolenia albo je cofa, jeśli praca mogłaby zagrażać życiu, zdrowiu, rozwojowi albo nauce dziecka.

W praktyce oznacza to, że płatna sesja albo nagranie reklamowe z udziałem osoby poniżej 16 lat bez takiego zezwolenia nie powinny się odbyć. Jeśli ktoś proponuje płatną pracę i mówi, że formalności są zbędne, to sygnał ostrzegawczy.

Po ukończeniu 16 lat zezwolenie inspektora pracy na zajęcia reklamowe nie jest już wymagane, ale wciąż jesteś osobą niepełnoletnią. Oznacza to, że umowy, wyjazdy i płatne kampanie nadal wymagają zgody rodzica, a przepisy o pracy młodocianych chronią Twój czas nauki i odpoczynku. Możesz natomiast samodzielnie założyć konto w serwisie internetowym i zgodzić się na przetwarzanie swoich danych.

• Konto, zgłoszenie i wyzwania online możesz prowadzić sama.
• Płatna kampania, kontrakt z agencją i wyjazd wymagają zgody rodzica.
• Nauka ma pierwszeństwo. Uczciwy organizator planuje sesje tak, żeby nie kolidowały ze szkołą.

Prawo wyznacza minimum. Dobre praktyki idą dalej i chronią przed sytuacjami, których przepisy nie opisują wprost.

• Sesja zawsze ma brief, miejsce, godzinę i skład ekipy podane wcześniej, a rodzic może być obecny.
• Żadnych sesji w strojach kąpielowych ani w bieliźnie, żadnych nocnych lokali i alkoholu.
• Żadnych prywatnych wiadomości od dorosłych nieznajomych i od kont firm, a komunikacja z markami przez organizatora.
• Wiek, szkoła i dokładna lokalizacja nie są publiczne.
• Prawo odmowy dowolnego ujęcia, stroju albo pozy, bez tłumaczenia się.

Jeśli dopiero zaczynasz, przeczytaj też, jak być modelką bez doświadczenia, i jak robić bezpieczne polaroidy do agencji.

Niektóre sygnały wymagają natychmiastowego przerwania kontaktu i rozmowy z rodzicem.

• Prośba o zdjęcia w bieliźnie, stroju kąpielowym albo zdjęcia z sypialni.
• Propozycja spotkania sam na sam, w prywatnym mieszkaniu, hotelu albo wieczorem.
• Prośba, żeby nie mówić o niczym rodzicom.
• Opłata za casting, sesję, portfolio albo kurs. Ten mechanizm opisujemy w tekście o tym, czym jest płatny casting.
• Płatna praca poniżej 16 lat bez zgody rodzica i bez zezwolenia inspektora pracy.
• Kontakt z konta bez historii, bez strony internetowej i bez realnych realizacji.

Jeśli coś takiego Cię spotkało, zachowaj wiadomości i porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz. W sprawach, które mogą być przestępstwem, właściwa jest policja.

Kategoria casting dla nastolatek to osobna ścieżka sezonu 2027, z własnym rankingiem, jury, etapami, wyjazdem i finałem. Nigdy nie łączymy jej z kategorią konkurs dla modelek 18-24.

• Udział jest bezpłatny, bez opłat za sesje i portfolio.
• Profile są niewidoczne w wyszukiwarkach, dostępne tylko dla zalogowanych kont z potwierdzonym adresem e-mail, bez wymiarów, z województwem zamiast miasta, a komentarze są wyłączone.
• Publiczność głosuje wyłącznie na wyzwania, na przykład reel, a nie na sam wygląd.
• Zgoda rodzica jest obowiązkowa przy wyjeździe, umowie o nagrodę, kontrakcie z reprezentacją i płatnej kampanii, a kontrakt podpisuje rodzic.
• Wyjazd jest osobny, w Polsce albo w Europie, z licencjonowanym organizatorem turystyki i opiekunami.
• Marki w tej kategorii pochodzą wyłącznie z branż odpowiednich dla wieku.

Pełne zasady opisuje strona bezpieczny konkurs modelek, a przebieg sezonu strona etapy konkursu modelek. Zgłoszenie składasz na Open Casting.

Rodzic nie musi znać się na modelingu, żeby dobrze pomóc. Jego zadaniem jest sprawdzenie organizatora, przeczytanie umów, obecność przy sesjach tam, gdzie to możliwe, i pilnowanie, żeby nauka i odpoczynek miały pierwszeństwo. Decyzja o udziale powinna jednak należeć do nastolatki, a nie do dorosłych, którzy realizują własne marzenia.

• Rozmawiajcie o tym, co się dzieje na castingach i w wiadomościach.
• Ustalcie razem, jakich propozycji nie przyjmujecie w ogóle.
• Zapisujcie dane kontaktowe organizatora i szczegóły każdej sesji.